Poradnik · 6 minut czytania ·

Przodkowie ze Śląska w Teksasie: jak odnaleźć rodzinną wieś na Górnym Śląsku

Jeśli rodzina ma głębokie korzenie w hrabstwach Karnes, Bexar, Wilson albo Bandera w Teksasie, jej pierwsi przodkowie mogli być Ślązakami. W 1854 roku franciszkanin z Górnego Śląska, ojciec Leopold Moczygemba, zachęcił rodziny ze swoich stron do wyjazdu do Teksasu. Pierwsza grupa, z członkami jego rodziny, przypłynęła do Galveston i ruszyła w głąb lądu, do miejsca nazwanego Panna Maria. W Wigilię 1854 roku odprawiono tam pierwszą mszę. Panna Maria nazywa siebie najstarszą stałą polską osadą w Ameryce. Kolejne rodziny osiedliły się w Banderze, St. Hedwig, Cestohowie i innych miejscowościach.

Te rodziny nie pochodziły z całej Polski. Wiele z nich przyjechało z niewielkiego obszaru Górnego Śląska. Dzięki temu łatwiej je odnaleźć, jeśli wie się, gdzie szukać.

Skąd pochodzili

W 1854 roku Górny Śląsk należał do Prus. Dziś leży w Polsce, w województwach opolskim i śląskim. Wiele teksańskich rodzin pochodziło z wsi wokół Strzelec Opolskich (niem. Groß Strehlitz) i Toszka (niem. Tost), w tym z Płużnicy Wielkiej (niem. Groß Pluschnitz), rodzinnej wsi Moczygembów.

Ponieważ rządziły tam Prusy, w papierach rodzinnych może stać „Prussia” albo „Germany”, choć w domu mówiło się po polsku. Nazwy wsi bywają zapisane po niemiecku. Wiele śląskich wsi miało nazwę polską i niemiecką, a część zmieniono w latach 30. XX wieku i jeszcze raz po 1945 roku. Jedna wieś może mieć trzy albo cztery nazwy.

Krok 1: znajdźcie nazwę wsi w teksańskich dokumentach

Zapisujcie każdą nazwę dokładnie tak, jak jest, nawet jeśli wygląda dziwnie. Urzędnik w Teksasie pisał to, co usłyszał.

Krok 2: dopasujcie nazwę do prawdziwej miejscowości

Szukajcie nazwy po niemiecku i po polsku. Meyers Gazetteer (meyersgaz.org) podaje niemieckie nazwy miejscowości z parafią i urzędem stanu cywilnego. Potem znajdźcie dzisiejszą polską nazwę. Przy małej wsi ważniejsza jest parafia, bo to ona prowadziła księgi.

Krok 3: znajdźcie księgi

Geneteka (geneteka.genealodzy.pl) obejmuje część Śląska. Szukajcie po nazwisku i województwie. Jeśli nazwisko pojawi się w parafii koło Strzelec albo Toszka, wieś może być odnaleziona.

Częste pułapki

Więcej poradników

Kiedy warto poprosić o pomoc

Pierwsze kroki wiele osób robi samodzielnie. Trudno robi się wtedy, gdy:

Jeśli to brzmi znajomo, zacznij od bezpłatnego sprawdzenia. Napisz, co wiesz o jednej linii rodziny albo jednej parafii. Zwykle w ciągu 3 dni roboczych odpowiem, czy i gdzie księgi tej parafii są odnotowane jako zachowane według katalogów archiwów i spisów w internecie, i który pakiet pasuje do Twoich poszukiwań. To bezpłatne wstępne sprawdzenie katalogów i dostępności, a nie same poszukiwania. Płacisz tylko wtedy, gdy zdecydujesz się na pakiet.

Poproś o bezpłatne sprawdzenieZobacz pakiety i ceny

Parish & Stone · Paweł Rabajczyk, Wrocław · Opublikowano 27 października 2026

← parishandstone.com